door Jan D. Swart

Vijftien jaar na de eerste Rotterdamse militaire Vlootschouw, die in 1939 door de komst van kruisers naar de haven en zelfs een onderzeeër in retro bezien in het licht van de nazidreiging, tamelijk vergeefs heldhaftig overkomt, volgt pas in de zomer van 1954 een herkansing.

Niet zo verwonderlijk, want Rotterdam ligt na 15 mei 1940 plat. Er zijn die dag door nazi-Duitsland vanuit 54 overvliegende Heikels, dus door slechts 54 gehersenspoelde piloten, 97.000 kilo brisantbommen afgeworpen op het centrum van de stad. Na Polen was Nederland Hitlers tweede prijsduif.

Met uitzondering van het stadhuis, het postkantoor, het beursgebouw, het Atlanta Hotel en het Schieland Huis, die slechts bescheiden door een paar treffers zijn geraakt, is het hart van Rotterdam the day after één narokend silhouet van oude architectuur met aan de Wilhelminakade het skelet van het stoomschip Statendam. Vanaf het dak van het eveneens ongeschonden gebleven Witte Huis oogt Rotterdam apocalyptisch. Rotterdam moet bouwen en bijkomen en de klassieke Havendagen met tafelredes en Thé, die onder leiding van burgemeester Oud ook vanaf 1950 weer plaats hebben, gaan aan de aandacht van publiek en havenwerkers voorbij.

Maar dan wordt het 1954. ‘Rotterdam, waar eens de admiraliteit van de Maze was gevestigd’, schrijft het dagblad het Vrije Volk, ‘is Nederlands grootste koopvaardijhaven. In deze stad wil thans de Marine een deel van haar vloot tonen, die in tijd van nood het schild der koopvaardij zal zijn.’

Het leest allemaal nog wat militaristisch.

Op 12 juni, ’s morgens om negen uur, tamboereert de Marinierskapel bij aankomst van het vliegdekschip de Karel Doorman, terwijl nog tien andere oorlogsschepen aan de Parkkade en Parkhaven voor het publiek te bezichtigen zijn. Wel rekent de VVV tien cent per toegangskaartje. VVV – Vereniging voor het Vreemdelingen Verkeer. Toch is er in 1954 in Rotterdam nauwelijks een buitenlander te bekennen.

Burgemeester Oud tijdens zijn tafelrede voor de havenbazen in 1950

De Karel Doorman wordt welkom geheten in Hoek van Holland. Foto: Ga-het-na/Anefo

Print Friendly, PDF & Email