F-35-gevechtsvliegtuigen hebben dinsdag voor het eerst vanaf Schiphol gevlogen. De F-35's oefenden voor oorlogstijd vanaf Nederlands belangrijkste burgerluchthaven, terwijl de normale passagiers- en vrachtvluchten gewoon doorgingen. Zonder enige overlast, zegt Schiphol, op het "ongelooflijke lawaai" van de straaljagers na.

Als de nood ooit aan de man is, heeft de luchtmacht ook Schiphol nodig, zegt Defensie. De militaire vliegvelden waar de F-35's nu zijn gestationeerd, worden dan misschien wel onbruikbaar. Een extra optie maakt het de vijand hoe dan ook moeilijker om het Nederlandse luchtwapen te 'lezen' en dus te bevechten.

Maar een weerbaar land kan niet alleen van zich afbijten, maar houdt ondertussen ook de samenleving draaiende, zegt Patricia Vitalis, operationeel directeur van Schiphol. Mensen moeten kunnen reizen, voorraden moeten worden aangevoerd. De zogeheten Avatar-oefening moet dan ook "een draaiboek opleveren om dat te kunnen combineren". Vitalis is voorlopig tevreden. "Ze zijn volgend jaar weer welkom."

'Ongelooflijk veel lawaai'

De vier F-35's en een tankvliegtuig zijn "ingevlochten" tussen de ruim 1100 starts en landingen die Schiphol dinsdag toch al verwerkt, zegt Vitalis. Het alledaagse Schiphol-verkeer ondervond geen hinder. Er keek volgens haar zelfs geen passagier vreemd op van de gevechtsvliegtuigen, die veelal buiten het gezichtsveld van toeristen bleven.

Om de oefening gesmeerd te laten verlopen, was wel "anderhalf jaar voorbereiding" nodig, zegt Vitalis' baas Pieter van Oord. Ook de omwonenden zijn daarbij betrokken, want "die straaljagers maken wel ongelooflijk veel lawaai". Maar dat is "the sound of freedom", vindt Van Oord: veiligheid heeft een prijs. Hij denkt dat Schiphols buren dat met hem eens zijn.