Een huurwoning leeghalen na het overlijden van een ouder is vaak al zwaar genoeg. Maar wie de woning niet op tijd leeg en schoon oplevert, kan ook nog een flinke rekening krijgen. Bij Woonstad Rotterdam staat alleen al het ontruimen van een woning voor 1.750 euro op de prijslijst. Schoonmaakwerk, achtergebleven vloeren en een volle berging kunnen daar nog bovenop komen.
De prijslijst opleverkosten van Woonstad Rotterdam loopt van kroonsteentje tot compleet keukenblok, en wie het huis niet op tijd leeg krijgt, vindt die bedragen terug op de eindafrekening. Ze komen bovenop elkaar: elke post die bij de eindinspectie niet in orde is, staat apart op de rekening. De corporatie laat het werk zelf doen en stuurt de rekening.
Hoeveel tijd heb je om een huurwoning leeg te maken na overlijden?
Veel tijd is er niet. "Huur is niet over-erfbaar", schreef Bart de Jonge van Aedes, de branchevereniging van woningcorporaties, in 2021. Overlijdt een huurder en is er niemand die de huur voortzet, dan eindigt het contract volgens het Burgerlijk Wetboek aan het einde van de tweede kalendermaand na het overlijden. Wie op 30 november overlijdt, laat een huis na waarvan de huur op 31 januari stopt; wie op 1 november overlijdt ook, en dan is het bijna drie maanden. Erfgenamen mogen al tegen het einde van de eerste maand opzeggen, dat scheelt een maand huur. Maar dan moet het huis ook leeg zijn. Bezemschoon, zonder vloerbedekking, zonder gordijnrails en zonder gaten in de muur, zo staat het op de checklist van Woonstad.
In Rotterdam raakt dat veel gezinnen. Van alle woningen in de stad is volgens het CBS 65 procent een huurwoning, en 43 procent is in bezit van een corporatie. Wie de sleutel van het ouderlijk huis in handen krijgt, heeft dus vaak met Woonstad, Havensteder of Woonbron te maken. En die drie doen het elk net anders.
Woonstad, Havensteder en Woonbron: dit zijn de regels
Woonstad hanteert bij een overlijden een opzegtermijn van een maand, gerekend vanaf de dag dat de opzegging binnenkomt. Overlijdt de huurder begin november en zeggen de nabestaanden op 10 november op, dan stopt de huur op 10 december. Binnen vijf werkdagen neemt Woonstad contact op voor een voorbespreking. Wat er moet gebeuren, komt dan op papier, en bij de eindoplevering wordt dat lijstje afgevinkt. Wat niet in orde is, doet Woonstad zelf, tegen de prijzen uit de lijst: laminaat eruit kost 13 euro per vierkante meter, gelijmde vloerbedekking 17 euro. De lijst dateert van februari 2023 en de echte kosten kunnen afwijken, tekent de corporatie erbij aan.
Havensteder stuurt een week na de opzegging een onderhoudsinspecteur langs. Die vertelt ter plekke wat er moet gebeuren: laminaat eruit, schroeven en spijkers uit de muur, gaten dichten. Op de laatste huurdag volgt de eindinspectie, en wie dan nog niet klaar is, betaalt de extra dagen huur. Woonbron komt binnen tien werkdagen kijken en wil de sleutels op de afgesproken dag vóór elf uur 's ochtends terug. Bedragen noemen Havensteder en Woonbron op hun opzegpagina's niet. Vloeren of gordijnen overdoen aan de volgende huurder mag bij alle drie, maar dat regelen nabestaanden zelf; bij Woonbron tijdens de bezichtiging die de verhuurmakelaar organiseert.
Zo voorkom je hoge kosten bij het ontruimen
Ontruimingsbedrijven zien hoe dat in de praktijk uitpakt. De ervaring van Walther Woningontruiming, dat in Rotterdam en omgeving ontruimt, levert een paar praktische lessen op. Loop eerst het hele huis door met de camera van je telefoon, ook de berging en de zolder. Dan zie je pas hoeveel er echt staat, op welke verdieping het zit en of er een vloer uit moet, en daar valt een planning op te maken. Zet wat de familie wil bewaren apart en laat het voorlopig staan. Goede meubels hoeven niet bij het grofvuil; een kringloop neemt ze aan. Een bank die het trappenhuis niet door kan, gaat met een verhuislift naar beneden, en die heeft een plek voor de deur nodig, dus vraag de ontheffing op tijd aan: de gemeente doet er tot tien werkdagen over. Reken voor het leeghalen zelf op een tot twee dagen; de weken ervoor gaan op aan opzeggen, inspecties en afspraken. En vraag de corporatie meteen om de voorinspectie en laat de eisen op papier zetten. Wie die lijst erbij houdt, voorkomt achteraf discussie over wat eruit moest.
Uit de regels van de corporaties zelf zijn nog twee dingen te halen. Bied vloeren en gordijnen aan voor overname door de volgende huurder, dat scheelt werk. En laat zeil of vloerbedekking van meer dan 25 jaar oud liggen: volgens Woonstad kan daar asbest in zitten en haalt de corporatie het zelf weg.
Pas op: spullen meenemen kan gevolgen hebben voor de erfenis
Eén valkuil staat in geen enkele opleverchecklist. Wie waardevolle spullen van de overledene mee naar huis neemt, gedraagt zich als erfgenaam en aanvaardt daarmee de erfenis, met eventuele schulden erbij, waarschuwt de notarisorganisatie KNB. Sinds 2016 telt alleen gedrag dat schuldeisers benadeelt, dus een doos foto's meenemen, de woning leegruimen of waardeloze spullen naar de kringloop brengen is geen aanvaarden; een kast verkopen of een sieraad meenemen wel. De huur opzeggen mag wel zonder dat je de erfenis aanvaardt, schrijft notaris R.T. van Leeuwen op NotarisVandaag; spullen verkopen, weggeven of voor jezelf meenemen niet. Wie twijfelt of er schulden zijn, laat de inboedel dus staan tot een notaris heeft meegekeken, of aanvaardt beneficiair.
De klok loopt intussen door. Aan het einde van de tweede kalendermaand na het overlijden eindigt de huur, leeg of niet. Bij Woonstad staat dan vast wat dat kost: 1.750 euro voor het ontruimen, en elke andere post komt daar volgens de lijst bovenop.