Waarom krijgen werknemers in Nederland eigenlijk een kerstpakket?

20 August 2026, 17:02 uur
Landelijk
mainImage
Unsplash

Wie in loondienst werkt krijgt in veel gevallen in december van de werkgever een kerstpakket. Het is een vaste traditie, maar veel mensen weten niet waarom dit eigenlijk is ingesteld. Het is een extra blijk van waardering, en het bijzondere is dat iedereen hetzelfde krijgt. Bij het kerstpakket wordt doorgaans geen onderscheid gemaakt tussen personeelsleden. Zelfs de directie krijgt vaak hetzelfde als de jongste bediende. Maar waar komt deze gewoonte vandaan? Een duik in de geschiedenis leert dat het kerstpakket al eeuwen bestaat.

Een betaalde vrije dag

Tot halverwege de 20e eeuw werkten veel mensen zes dagen per week. De werkweek duurde van maandagochtend tot zaterdag rond de middag. De vrije zaterdag werd pas later voor veel mensen een vast gegeven. In de 18e eeuw werkte het personeel op boerderijen vaak de hele zaterdag. Alles moest in gereedheid worden gebracht voor de zondag, de rustdag. Betaalde vrije dagen waren er niet of nauwelijks, maar veel herenboeren maakten op die regel één uitzondering: Eerste Kerstdag. Knechten en meiden kregen van hun werkgever vrijaf om deze dag met hun gezin of familie door te brengen. En omdat arbeiders vaak in relatieve armoede leefden, gaven veel boeren hun personeel iets mee om die kerstdag wat feestelijker te maken. Een stukje vlees, een stuk kaas, boter of andere producten die op de boerderij voorradig waren werden aan het personeel meegegeven. Luxe producten die normaal gesproken niet op tafel kwamen. Hooguit was er op zondag een stukje uitgebakken spek voor de kostwinner.

Het moderne kerstpakket

Vandaag de dag zijn de kerstpakketten wel wat luxer dan in de 18e eeuw. Nu krijgen we van onze werkgever geen boter, kaas en eieren meer, maar een pakket met veelal luxe producten die met zorg zijn uitgezocht. Kerst moet een periode zijn van gezelligheid, het dieet even opzij zetten en dus lekker eten. Lijnen doen we weer na 1 januari. Kerstpakketten kunnen door de werkgever zelf worden samengesteld, maar de meesten kiezen ervoor om ze kant en klaar te bestellen, soms met een persoonlijke touch, zoals een kaartje met kerstwensen namens de werkgever, of een fles wijn met een gepersonaliseerd etiket.

Op tijd bestellen is belangrijk

Als je een leuk kerstpakket voor mannen of voor jonge gezinnen hebt uitgezocht voor je personeel, dan is het belangrijk om je bestelling op tijd door te geven. De kerstpakketten worden doorgaans in de week voor Kerst uitgedeeld, want veel mensen plannen verlof rond de feestdagen. Daarom zorgen slimme werkgevers ervoor dat hun kerstpakketten ergens half december worden geleverd. Om dat te regelen worden de pakketten meestal al in september of oktober besteld. Dat betekent dat de secretaresse of de HR afdeling daar soms al in de zomerperiode volop mee bezig is. Zeker als het bedrijf veel personeel heeft is dit belangrijk, te laat bestellen kan ervoor zorgen dat er niet genoeg kerstpakketten kunnen worden geleverd en dat je wellicht noodgedwongen voor iets anders moet kiezen dan wat je van plan was.