Opa vertelt over de echte Rotterdamse politici

29 May 2026, 19:42 uur
Columns
mainImage

Nou, ik zal niet zeggen dat ik het allemaal heb voorspeld, die Rotterdamse gemeenteraadonderhandelingen. We gaan nu over links met Volt en het CDA erbij gesprokkeld. Zouden we over rechts gaan met Leefbaar dan hadden het CDA met eventueel 50Plus of de Christen Unie in de zak worden gefrommeld.

Allemaal niet zo interessant. Heb al eerder gezegd dat het de minderheid van een minderheid is dat gemeentebestuur. Losgezongen managers die de werkelijkheid kennen van een spreadsheet. Het is nog maar de vraag of de politiek het mandaat heeft van de bevolking. Zeker niet hoe alles nu gaat van landsbestuur tot plaatselijk bestuur. Iedereen is meer met zichzelf bezig dan met besturen. Er schijnt ook een schrikbarend rapport te zijn dat landelijk al 15 jaar niets is bereikt. Niets is gedaan. Werkelijk geen enkele oplossing is uitgevoerd.

Nu gaan we gezellig geneuzel krijgen of er een fluitekruitwijkje op Zestienhoven moet komen of dat cruiseschepen wel bij een havenstad horen. Als je het laatste nog een keer leest dan weet je dat de werkelijkheid altijd vreemder is dan de fantasie. En Leefbaar zal mopperen over het aantal kleine partijtjes in het bestuur. Ook iets dat al jaren het geval is. Wethouder Hugo de Jonge dankte zijn stoel achter de tafel aan twee CDA-zetels in een college met Leefbaar.

Het boeit allemaal niet echt.

Nee, dan denkt opa nog met weemoed terug aan de ‘bevlogen bestuurders’* van vroeger. Dat waren bestuurders met visie en daadkracht. En dat is wat opa mist tegenwoordig of laten we zeggen de laatste twintig jaar. Laat ik er willekeurig een paar noemen die ik zelf heb meegemaakt in deze stad. Een André van der Louw, als burgermeester. Hij brak alle conventies als bestuurder open. Ging de wijken in. Luisterde naar de mensen op straat. Bracht een nieuwe bestuursstijl mee. De bomen raakten de hemel. Hij gaf Rotterdam weer smoel en kleur op het gezicht. Voor het gemak laten we de drankrekening bij het Rijnhotel** even buiten beschouwing. Bovendien was hij erg toegankelijk toen ik hem ooit filmde voor de VPRO.

Een Joop Linthorst. De starwethouder van de jaren tachtig. Ingevlogen als de negende(!) wethouder. De architect van het nieuwe, huidige Rotterdam. Zonder hem was Rotterdam nog steeds een dorp aan de rivier. Hij had de visie om kunst, cultuur en uitgaan weer op de kaart te zetten. En dat mocht wat kosten. Maar ook heeft hij Rotterdam een nieuwe een nieuwe economische impuls gegeven. Zonder hem geen Witte de With, Stationsgebied, Koopgoot, Kop van Zuid. En was Rotterdam ook geen dance hoofdstad geweest in de jaren negentig. En passant redde hij ook Rotterdam van de financiële ondergang. Wat niemand meer weet is dat de stad dreigde een artikel 12 gemeente te worden. Linthorst ruimde de chaos op. Uit die tijd komt trouwens de roep vandaan om meer de middeninkomens naar de stad te halen of op z’n minst ze te laten blijven. Rotterdam was toen zo arm als een kerkrat. Joop Linthorst, een visionair pur sang.

Als charme niet zou hebben bestaan dan had Jan van der Ploeg het wel uitgevonden. Wethouder in de jaren zeventig. Ooit maakte ik een documentaire over de Rotterdamse stadsvernieuwing en de interviewster smolt op het bankje naast hem in de Stadhuistuin. Weg kritisch interview. De stadsvernieuwing ging hem niet snel genoeg. Hij gooide de hele oude ambtelijke staf eruit. Verving ze door de Delftse architectenmafia en ging zelf de wijken in om de bewoners te vragen wat ze wilden. Hij deed wat moest gebeuren en ging door roeien en ruiten om z’n droom te verwezenlijken. Vergaderingen op het Stadhuis boeide hem niet. En als hij nu nog had geleefd dan was iedere beleidsambtenaar achter z’n spreadsheet geplakt.

Begin 2000 had de politiek het contact met de bevolking verloren. Klinkt het bekend? Dus de opkomst van Fortuyn was voor mij geen verrassing. Met 17 zetels uit het niets kwam Leefbaar in de gemeenteraad en moest wethouders leveren. Ze schoven Marianne van den Anker en Marco Pastors naar voren. Rotterdam was toe aan een klisma. Schoon, heel en veilig moest de stad worden. De oude PvdA had geen oog meer voor de problemen van de gewone Rotterdammer. De stad was verloederd. Leefbaar met Pastors en Van den Anker gingen voortvarend aan de slag. De politie werd weer de baas op straat. Vuil werd opgehaald. Maar ook mensen met problemen op straat werden geholpen met riante opvang en begeleiding dankzij Van den Anker. Prostitutie werd ook aangepakt. Wie zich nog de GJ de Jonghweg als hoerenweg herinnert, weet waar ik het over heb. Mensonterend. Pastors trok de bouwproductie en de economie weer omhoog. Rotterdam werd weer herkenbaar op straat en niet op een plaatje van een beleidsdocument in het Stadhuis. Visie gaat van links naar rechts, ben ik bang. Durf ook.

Dus wie durft? Wie wordt de nieuwe Joop Linthorst?

 

* Bevlogen bestuurders is een zeer lezenswaardig boek van Sjef van de Poel over de wethouders van 1966-2006.

** Ja, Dries Mosch, naast het Rijnhotel met Falstaff ken ik ook nog de Don Kozak. Met ronde bar in het midden.