Hoger opgeleiden hebben de laagste werkloosheid van het land. In het tweede kwartaal van 2026 was 3,8 procent van de beroepsbevolking werkloos, onder hbo- en wo-opgeleiden lag dat percentage het laagst. Toch verwacht bijna de helft van deze groep dat AI een deel van het eigen werk overneemt.

Hbo'ers en academici hebben de beste arbeidsmarktpositie van Nederland. Juist deze groep gebruikt AI het meest en ziet het eigen werk het vaakst veranderen.

Hoger opgeleiden hebben de laagste werkloosheid van het land. In het tweede kwartaal van 2026 was 3,8 procent van de beroepsbevolking werkloos, onder hbo- en wo-opgeleiden lag dat percentage het laagst. Toch verwacht bijna de helft van deze groep dat AI een deel van het eigen werk overneemt.

Volgens het CBS gebruikt 55 procent van de hbo- en wo-opgeleiden al AI voor het werk. Ruim 45 procent verwacht dat AI een deel van het werk kan overnemen, ruim 4 procent denkt dat de hele baan kan worden overgenomen. Onder alle werkenden denkt 41 procent dat AI een deel van het werk kan overnemen, het verschil is dus kleiner dan vaak wordt gedacht. Driekwart van de volwassenen verwacht dat bepaalde banen door AI verdwijnen.

Of dat leidt tot minder banen, is onzeker. Nieuw ROA-onderzoek onder hbo-alumni (22 september) laat vooral zien dat AI het bestaande werk verandert. Over de totale werkgelegenheid doen de onderzoekers geen uitspraken. UWV noemt het zeer de vraag of hoger opgeleiden de verliezers worden en acht het aannemelijk dat zij bij baanverlies sneller nieuw werk vinden dan middelbaar opgeleiden.

Op deelgebieden is de druk wel zichtbaar. Bij banken, die AI inzetten om kosten te besparen, stijgt het aantal WW-uitkeringen sneller dan gemiddeld, vooral voor CDD-analisten en medewerkers klantcontact. Onder wo-starters daalde de kans op werk in AI-groeisectoren met 2,3 procentpunt, meldt vakblad ESB. Voor de meeste starters verandert de arbeidsmarkt volgens dezelfde auteurs nog niet.

Wat betekent dit voor een loopbaan? De vraag verschuift van "heb ik werk" naar: welke onderdelen van mijn functie blijven waardevol, welke verschuiven en waar ligt mijn volgende stap? Loopbaanbegeleiding helpt doorgaans bij het scherp krijgen van kwaliteiten, motivatie en opties, binnen de huidige organisatie of daarbuiten. Professionals die hun loopbaan willen sturen, kunnen terecht bij loopbaanbegeleiding voor hoger opgeleiden, zoals Bartels Coaches die aanbiedt.

Ook voor werkgevers en ondernemers is dat relevant. Medewerkers die hun werk zien veranderen, hebben baat bij ruimte om bij te sturen. Organisaties die dat gesprek niet voeren, riskeren dat juist hoogopgeleide professionals zelf vertrekken.