Las een tijdje geleden dat – volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek – werknemers vanaf de leeftijd van 55 gemiddeld genomen, dus over heel Nederland, zo’n 4% kans hebben op het vinden van een nieuwe baan. Ook in de geweldig draaiende economie van vandaag. Tegelijk is maatschappelijk vastgesteld dat we langer moeten doorwerken: vanaf 1 januari geldt een pensioenleeftijd van 68 jaar; mede vanuit de motivatie dat we met zijn allen – ook weer gemiddeld – langer leven, en het dus niet meer dan normaal is dat ook het productieve bestaan wordt opgerekt.

Je hoeft geen econoom te zijn om hier een schijnbare tegenstelling te zien. Bij mijzelf versterkt door de vele directieleden die ik in de loop der jaren heb horen klagen over hun oudere werknemers: hoge kosten bij een afnemende productiviteit. Gekoppeld aan een, zo werd mij verteld, tanende motivatie om mee te gaan in de (technologische) ontwikkelingen en een hoog ziekteverzuim. Waaraan werd toegevoegd dat, zeker bij langere dienstverbanden, afscheid nemen geen optie was. Vanwege de hoge kosten die daarmee waren gemoeid.

Ik ben zelf een 58-jarige ondernemer en gegrepen door de vraag: kan dat niet anders? Op een manier die goed is voor organisaties èn medewerkers. Niet door terug te grijpen op het oude, maar juist als onderdeel van ontwikkeling en vernieuwing. En wat bleek: dat kan! Sterker nog: ik mocht ondernemers ontmoeten die zeiden: ‘ik neem vooral mensen aan van 55 en ouder. Want die hebben een mentaliteit die wij bij jongeren missen. Zij zijn door de bank genomen juist minder ziek en hebben mede daardoor minimaal een vergelijkbare productiviteit. Dat wil zeggen: als je hen in hun kracht laat werken’.

Sprak de eigenaar van een productiebedrijf, die zijn meest ervaren productiemedewerker – 62 jaar oud, een echte vakman, met veel gevoel voor service en kwaliteit – vrijmaakte om het logistieke proces van het bedrijf door te lichten en opnieuw vorm te geven. De man wist in beperkte tijd de kosten met meer dan 50% terug te brengen en de kwaliteit met tientallen procenten omhoog. Simpelweg door zijn grote (productie)ervaring – inclusief de ideeën die hij in de loop der jaren had opgedaan – mee te nemen in gesprekken met klanten. Om zo samen nieuwe en betere oplossingen te bedenken, die goed bleken uit te werken voor zowel het bedrijf als de klanten.

Bij de ‘Duurzame Inzetbaarheid’ van oudere medewerkers gaat het – getuige de forse investeringen die de afgelopen jaren onder deze noemer zijn gedaan – vaak over het ‘up to date’ te houden van kennis. Gekoppeld aan de campagneslogan ‘een leven lang leren’. En hoewel dit uitgangspunt op zich helemaal niet verkeerd is, slaat het qua toegevoegde waarde de plank genadeloos mis. Want de toegevoegde waarde van oudere medewerkers zit niet in kennis (ontwikkeling), maar in ervaring (overdracht). Ervaring opgedaan in een reeks van jaren. En van onschatbare waarde, als je er op de juiste manier naar kijkt en mee omgaat. Niet alleen om zo mensen tot aan hun opgerekte pensioenleeftijd plezierig en productief aan het werk te houden, maar ook omdat de positieve bedrijfseffecten bij hergebruikte ervaring vaak verbluffend zijn.

Daarom hier geen oproep tot retro-denken en het terugdraaien van de opgerekte pensioenleeftijd. We moeten niet terug, maar juist vooruit! En daarom ook een waarschuwing aan de cao-onderhandelaars, die inmiddels ‘het generatiepact’ bespreken; feitelijk niets anders dan het uit de kast halen van de aloude VUT. Wij moeten problemen niet afkopen, maar duurzaam oplossen.

En het alternatief staart ons in het gezicht. Een alternatief dat uiteindelijk geld oplevert in plaats van kost, de vernieuwing binnen organisaties succesvoller maakt maar de opleidingskosten laat dalen, de

productiviteit laat stijgen en het ziekteverzuim terugdringt, de kwaliteit vergroot en de faalkosten verlaagt. En dit is niet te mooi om waar te zijn. Maar daarvoor moeten ondernemers en directieleden wel bereid zijn het klassieke denken los te laten. En vernieuwing gaan koppelen aan ervaring. Op het eerste gezicht misschien ook een schijnbare tegenstelling. Maar geloof me: die schijn bedriegt!

Koos Woltjes is oud-journalist, ondernemer, (bedrijfs-)strateeg, conceptdenker, schrijver, communicatieprofessional en medeoprichter van de Business Revelopment Group (‘knopen in productiviteit oplossen door vernieuwing te koppelen aan ervaring’).

Print Friendly, PDF & Email