Rotterdam maakt vaart met optoppen: nieuwe woningen op bestaande daken. Met 18,5 km² platte daken biedt de stad potentieel voor duizenden extra woningen binnen de stad, gecombineerd met verduurzaming van bestaande gebouwen. Dankzij versoepeld beleid en een optop regisseur zijn al tientallen optop woningen gerealiseerd of in aanbouw, zoals bij woningcorporatie SOR.

Optoppen was complex en duur. De gemeente stelde anderhalf jaar geleden een optop regisseur aan om dit te versnellen. Het beleid is versoepeld:

Afwijken van de autoparkeernorm is makkelijker.
Minimale woninggrootte is verlaagd/ verkleind.
Welstandsregels voor optoppen staan duidelijk in de nieuwe welstandsnotitie.
Optoppen krijgt een plek in de omgevingsvisie voor snellere vergunningen.
Voor betaalbare woningen is de vergoeding aan de gemeente nu afgeschaft. De gemeenteraad heeft dit recent besloten. Optoppen wordt zo haalbaarder voor initiatiefnemers zoals corporaties, VvE’s en ontwikkelaars.

Mede door deze veranderingen komen er steeds meer optop woningen bij. Woningcorporatie SOR leidt met projecten zoals Klapwiek (44 seniorenwoningen), Noordschans (7 appartementen) en Meyburg (12 woningen). Grotere plannen volgen in Katshoek (ZOHO) en Westblake, waar optoppen samengaat met transformatie.

Wethouder Chantal Zeegers (Klimaat, Bouwen en Wonen): “We zetten grote stappen met optoppen in Rotterdam. Door beleid te versoepelen, samenwerking te versterken en concrete projecten van de grond te krijgen, maken we onze stad slimmer, duurzamer en toekomstbestendig. Met het afschaffen van de bijbetaling voor het betaalbare segment, leggen we bovendien de rode loper uit voor initiatiefnemers”

Voor VvE’s (Verenigingen van Eigenaren) blijft het proces lastig door lange besluitvorming. De gemeente en provincie Zuid‑Holland geven VvE010 opdracht om VvE’s te helpen: van haalbaarheidscheck tot realisatie, inclusief de koppeling met verduurzaming en onderhoud. Dit jaar start de eerste proef.

Leer‑werktafels voor meer woningen

Samen met corporaties, bouwers en architecten zijn dit jaar leer‑werktafels gestart. Hier bespreken partijen knelpunten en oplossingen voor verdichting van wijken. Dit leidt tot transparantere processen en mogelijk meer beleidsaanpassingen.

De optop regisseur wordt deels gefinancierd door provincie Zuid‑Holland en het Rijk. Rotterdam is landelijk koploper en voorbeeld voor andere steden. Niet alle belemmeringen zijn lokaal oplosbaar, maar kennisuitwisseling helpt. Internationaal trekt de aanpak aandacht: Het Duitse RTL filmde in 2024 nog het Santos‑gebouw als innovatief voorbeeld.